Di Rast Fehmkirin û Rast Beşdarbûna Çapemeniye de Du Pêngav

Spread the love

Nûçexane – Be gûman di sedsala bîst û yekemîn de li ser jîyana mirovan de, bandora herî  mezin, bandora çapemeniye ye. Te xuya kirin ku gelek  cara sîyaset, civak û heya bi  malbatê jî li gor agahîyên ku ji çapemeniye hatine girtin rewş û helwesta xwe digire an duguherînê.

Ji ber wan sedeman û hîn gelek sedemên ku me nejimartine, rast fehmkirin û rast beşdarbûna çapemeniye di jiyana mirovan de mijarek gelekî girînge. Her wuha welatên ku bipêşve çûne ji bo ku gele xwe di fehm kirina çapemenîye de pêşve bibin û bi vî awayî asta gele xwe bîlînd bikin   di dema perwerdahiya gele xwe de dersên “Rast Fehmkirin û Rast Beşdarbûna Çapemeniye” didin.

Ji ber ve yeke dive gele kurd jî ji çapemenîye rast fehm bike û bi awayekî rast beşdarî çapemenîye bibe da ku di nav şaristaniya sedsala bîst û yekemîn de cihekî  rast û girîng bigire. Em jî wek koma Zanîngeh li ser ve mijare sere xwe diêşînin û xebatên li ser çapemenîye çedikin.

Eger ku em di ve awaye de li rewşa çapemenîya kurdî binerin xwuya dike ku li ser çapemenîye hindik xebat hene le li gora bere xebatên niha gelekin em jî ji ve fehm dikin ku kurd jî êdî di nava netewên hemdem de dixwazin cihe xwe bigirin.

Ez niha dixwazim behsa du pirtûkên ku ji alîye boûte ve biçucik le ji alîye naveroka xwe xwedî giran bihayeke hejane bikim.

Yek ji wana pirtûka ku zimanzan Osman Aslanoglu bi nave “Ferhenga Çapemeniya Kurdî” amadekiriye ku ji bo zimanê medyaya kurdî ye. Bêjeyên herî girîng ên çapemeniya kurdî, bi du mînakên bi wergerên kurdî û tirkî hatine wergirtin. Kesên ku bîxwazin kurdîya xwe ji aliye çapemeniye bipêşve  bixin dîvê  ev pirtûk ber distê   wan be…  Ev berhem ji alîyê Weşanxaneya Nûbihare hatiye weşandin.

Pirtûka duyemîn jî ji alîye rojnameger Maşallah Dekak ve bi navê “Nûçe û Nûçevanî 3Ç+ 3K” ye, ji hêla Weşanxaneya Lîsê ve hatiye weşandin. Ev pirtûk bi pirsa “Nûçe çî ye?” dest pê dike û bi pirsên “Nûçe çawa tê nivîsandin?”, “Hêmanên nûçeyê çi ne?”, “Hevpeyvîn çawa tê meşandin?”, “Lêkerên nûçeyê çi ne?”, “Kîja li ku derê tê bikaranîn?”, “Cudatiya navbera nûçevaniya ajans û rojnameyê”, “Kîja nûçe ji kîja çavkaniyê tê girtin?” didome û bersiva van tê gerandin. Di kitêbê de her wiha bi mînakan teknîkên nivîsandina nûçeyê, wergera nûçeyan ji tirkî bo kurdiyê û xalên girîng jî cih digrin. Di pirtûke de rêzika zêrîn a ku di tirkî de wek “5N1K” tê zanîn bi kurdî wek “3Ç3K”  “Çi, Çima, Çawa, Kî, Kengê, (li) Ku derê” tê formulekirin.

Çavkanî: -Ferhenga Çapemeniyê Kurdî , Osman Aslanoglu, Weşanxaneya Nûbiharê -Nûçe û Nûçevanî 3Ç+ 3K, Maşallah Dekak, Weşanxaneya Lîsê

http://candname.hk-mg.net/2010/06/nuce-u-nucevani-3c-3k-derket.html

http://kurdname.tk/kurdi/rupelen-minak-ji-ferhenga-capemeniye.html

Ridwan Xelîl